ดวงอาทิตย์ยามบ่ายลอยคล้อยต่ำละเลียดปลายยอดต้นตาลทางฝั่งทิศตะวันตก มองดูเหมือนมันตั้งใจจะค้างอยู่บนนั้นสักพัก หลังจากที่ต้องพยุงตัวเองลอยอยู่บนท้องฟ้ามานานถึงครึ่งค่อนวัน บนท้องฟ้าแลเห็นนกกระยางฝูงนึงบินผ่านฟ้าสีครามเป็นกลุ่มรูปสามเหลี่ยม ตัวผู้นำที่บินนำฝูง พยายามบินและก้มแลหาทำเลแหล่งอาหารแหล่งใหม่ ที่มีน้ำและอาหารเพียงพอสำหรับนกทั้งฝูง ที่จะพักดื่มกินและอาศัยอยู่ต่อไป มีบางตัวที่ยังบินสะเปะสะปะไม่ทันฝูง แต่ไม่นานนักก็บินตามกันไปเป็นสายเหมือนเดิม ลมเบื้องบนนั้นน่าจะพัดแรงและเย็นกว่าบนพื้นดินมากนัก แต่ลมด้านล่างที่พัดผ่านตัวผมเองก็ยังคงแรงอยู่ตราบเท่าที่เท้าของผมยังไม่หยุดปั่นจักรยานคันสีเขียวขมุกขมัวผ่านถนนดินแดงสายนี้

จักรยานสีเขียวถูกจอดแนบไว้ใต้ต้นมะม่วงต้นหนึ่งในแนวคันนา ในนานั้นมองออกไปแลเห็นทิวแถวของต้นอ้อยที่อยู่เป็นกลุ่มๆ มีทั้งที่โล่งที่ถูกตัดจนเหลือแต่ตอมีเศษใบอ้อยสีน้ำตาลปกคลุมไปทั่ว ที่ยังเหลือเป็นกลุ่มก็เขียวครึ้มไปด้วยใบอ้อยที่กำลังโบกสะบัดตามแรงลมที่พัดผ่านมัน ตามแนวคันนามีต้นหญ้าคาขึ้นอยู่เต็มไปหมด ผมกับไอเอ๋เตรียมสะพายย่ามและแบ่งด้วงของแต่ละคนออกจากกัน เตรียมเดินหาทำเลเหมาะๆที่เราจะดักหนูกันในวันนี้

"ไปดงนู้นดีกว่าว่ะ อ้อยเยอะดี" ไอเอ๋พูดพร้อมกับชี้มือไปยังกลุ่มดงอ้อยที่เห็นไกลออกไป
"อืมก็ดี เลาะแนวต้นหญ้าคาไปดีกว่า เผื่อเจอทางหนูด้วย" ผมเห็นด้วย พร้อมกับสะพายด้วงเดินนำไปข้างหน้า

ต้นหญ้าคาที่นี่สูงท่วมหัวพวกเรา และบางต้นก็ขึ้นเป็นกอหนามาก จนบางครั้งต้องเอามีดที่พกมาตัดเพื่อที่จะเดินฝ่าไปยังดงอ้อยที่ตั้งใจจะไป ระหว่างทางเดินผมก็มองดูไปตามแนวคันดิน มองหาทางเดินของหนูที่สังเกตได้ง่ายๆ โดยทางเดินของหนูจะเป็นแนวยาวในดงหญ้า ดินบริเวณนั้นจะราบและเรียบเป็นทาง บางครั้งจะมีเศษหญ้าหรือเศษข้าวหรือเศษอาหาร ที่หนูมักจะทำหล่นไว้ขณะเดินผ่านทางของมัน และที่รู้แน่ชัดได้ว่าเป็นทางหนูก็คือ ขี้หนู ทื่เป็นลักษณะก้อนยาวรีๆดำๆเท่าหัวนิ้วก้อยของเรา ถ้าเป็นก้อนใหม่ๆที่ หนูพึ่งถ่ายประมาณวันสองวัน จะมีสีดำเอามือมาบีบจะรู้สึกนิ่มๆ ถ้าเป็นก้อนเก่าๆจะมีลักษณะแข็งถ้าบีบจะเละเป็นผง ไม่นานนักก็ได้ยินเสียงตะโกนเบาๆจากไอเอ๋ ที่กำลังแหวกดงหญ้ากกอยู่ด้านหลัง

"เฮ้ยข้าเจอแล้ว" ไอเอ๋ตะโกนเบาๆ ทำให้ผมต้องหันเดินกลับมาดู
"ไหนวะๆ" ผมแลหาเข้าไปในดงหญ้า

กอหญ้าคาข้างหน้าผม ถูกแหวกออกด้วยสองมือของไอเอ๋ ตรงหน้ามีทางเดินเล็กๆบนหญ้า ความกว้างของทางเดินประมาณหนึ่งคืบ แต่ทางของมันยาวจนหาที่มาไม่ได้ว่าเริ่มจากตรงจุดไหน ไอเอ๋ปลดด้วงที่สะพายออกมาหนึ่งด้วง เสียบคันไปที่ตัวด้วง พร้อมดึงเชือกเอาปิ่นมาขัดไว้ที่ด้านในของด้วง จัดเชือกด้านในตัวด้วงทำเป็นบ่วงดักเอาไว้เวลาหนูเข้ามาในตัวด้วงจะติดที่บ่วงเชือกนี้ หลังจากนั้น ไอเอ๋ก็เริ่มแหวกหญ้า ข้างทางเดินของหนู ก่อนที่จะวางด้วงไว้ข้างทางเดินนั้นพร้อมกับโรยข้าวสารที่เตรียมมาเป็นเหยื่อ โรยไว้ในตัวด้วง และแถวๆทางเดิน และเพื่อความสมบูรณ์แนบเนียนเสมือนจริง ไอเอ๋จึงหยิบเศษหญ้าคาบริเวณนั้นมายัดๆคลุมๆไว้เพื่อปกปิดตัวด้วง ให้ดูเหมือนปกติมากที่สุด ก่อนเดินออกมาไอเอ๋ก็ไม่ลืมที่จะหยิบเอาเศษถุงพลาสติกสีขาวๆ ในย่ามที่เตรียมมาเพื่อเอามามัดไว้กับต้นหญ้าคาในระดับสายตาบอกให้รู้ตำแหน่งที่วางด้วงเอาไว้

เราสองคนเดินไปไม่นานนักก็ลัดเลาะออกจากดงหญ้าคา พร้อมเดินตรงไปยังดงอ้อยที่อยู่ข้างหน้า เราแยกกันไปหาที่ดักหนูกันคนละฝั่งทางของดงอ้อย แต่ก็ยังพอมองเห็นกันได้ผมมองออกไปทางไอเอ๋ เห็นมันเดินลับหายเข้าไปในดงอ้อย ผมจึงไม่รอช้าที่จะเดินเข้าไปในฝั่งทางของผมบ้างใบอ้อยที่ทั้งยาวทั้งคันและทั้งรก ต้องใช้มือปัดออกไปก่อนที่จะแหวกแทรกตัวเข้าไปโชคดีที่เตรียมเสื้อแขนยาวกันมา ผมเดินเข้าไปในดงอ้อยไม่นานนักก็พบกับขุยดินและก็รูหนู ขุยดินขนาดใหญ่เกิดมาจากหนู ที่ขุดเพื่อทำรูอาศัยอยู่ในดินแล้วก็ขนเอาดินมาทิ้งไว้ที่ปากรู ดูจากสภาพดินที่มันขุดแล้วยังใหม่ๆอยู่แสดงว่ามันพึ่งขุดออกมาได้ประมาณสองถึงสามวันและขนาดของขุยดินก็สามารถบอกถึงขนาดตัวของมันได้ ถ้าขุยดินเม็ดใหญ่ขนาดของมันจะใหญ่ตามไปด้วย

ผมปลดด้วงออกจากไหล่เอาคันของด้วงใส่เข้าไปที่ตัวด้วง ดึงเชือกจากปลายคันเอาปิ่นไม้เข้ามาขัดไว้ในตัวด้วง และทำบ่วงเชือกด้านในไว้สำหรับดักหนู ก่อนที่จะเดินแหวกหาทางเดินของหนูที่อยู่บริเวณใกล้ๆรูหนู เพราะถ้าเอาด้วงมาดักไว้ที่หน้ารูหนูเลยจะทำให้มันสงสัยจนไม่กล้าเข้ามากินเหยื่อในตัวด้วง เมื่อเดินหาจนเจอทางเดินของหนูแล้วจึงเอาด้วงวางไว้ริมๆทางเดิน แล้วจึงโรยข้าวสารคลุกขี้ไต้ที่เตรียมมาลงไปในตัวด้วงและบริเวณรอบๆหน้าด้วงจากนั้นก็หาเศษใบอ้อยแห้งๆที่ตกอยู่บริเวณนั้นมาคลุมๆตัวด้วงทำให้เหมือนธรรมชาติรอบๆ ก่อนจะออกหาที่ดักใหม่ก็ต้องทำสัญลักษณ์ตรงที่เราวางด้วงไว้เวลามากู้ด้วงจะได้จำได้ ผมจึงเอาใบอ้อยมาขมวดเป็นปมใหญ่ๆให้อยู่ในระดับสายตาต่างกับของไอเอ๋ที่ใช้เศษถุงพลาสติกผูกบอกตำแหน่งแทน

ผมเดินวนไปวนมาในดงอ้อยไม่นานนัก ก็เจอทางเดินของหนูทั้งทางใหม่และทางเก่า บางทางเดินเจอขี้หนูใหม่ๆ จึงไม่รอช้าที่จะวางด้วงดักไว้ตรงนั้น ไม่นานก็ดักจนหมดจึงเดินออกมารอไอเอ๋ที่ด้านนอกของดงอ้อยรอสักพักก็เห็นไอเอ๋เดินแหวกดงอ้อยออกมา ด้วงของมันก็ดักหมดแล้วเหมือนกัน เราจึงนั่งพักกินน้ำกันอยู่บนนาอ้อยที่ถูกตัดเหลือแต่เศษใบแห้งๆและตอเก่าๆ ก่อนจะเดินไปที่ที่เราจอดจักรยานไว้ลิบๆ ตรงใต้ต้นมะม่วง

"พรุ่งนี้มากู้ด้วงกี่โมงดีวะ" ไอเอ๋ถามขณะที่กำลังจูงจักรยานออกมาใต้ต้นมะม่วง
"ตีห้าละกัน เดี๋ยวข้าเดินมาเรียกเอ็ง" ผมบอก
"เออได้ ข้าจะได้ตื่นรอ" ไอเอ๋ ตอบกลับ

จักรยานถูกปั่นไกลออกไปจากไร่อ้อย ทิ้งให้ความมืดแห่งรัตติกาลเข้ามาครอบคลุม ใบอ้อยสีเขียวที่ถูกความมืดปกคลุมเริ่มเปลี่ยนสีเป็นสีดำสนิท ด้วงดักหนูใบเล็กๆแหล่งอาหารของเด็กน้อยสองคน คันของมันโค้งงอรอจังหวะและเวลาที่จะสังหารเหยื่อที่หลงเข้ามากินอาหารภายในอย่างเลือดเย็น...