เสียงกรุ๊งกริ๊งและกร๊องแกร๊งของกระดิ่งที่ผูกไว้บนคอวัวสั่นไหว ไปตามการเดินของวัวทั้งฝูง ที่เดินผ่านถนนดินลูกรังหน้าบ้าน เสียงของมันดังก้องกังวานไปทั่วท้องถนน กระดิ่งที่ผูกคอของมันมีทั้งที่ทำจากทองเหลืองและจากไม้ ทำให้เสียงของมันประสานกันฟังแล้วรู้สึกเหมือนเครื่องดนตรีสองชนิดกำลังเล่นประสานเสียงให้เราฟังเราจะได้ยินเสียงนี้กันเป็นประจำทุกวันเวลายามเย็นประมาณห้าโมง บางครั้งขณะที่เราวิ่งเล่นกันอยู่หน้าบ้านเมื่อได้ยินเสียงกระดิ่งดังแว่วก้องมาก็จะมายืนรอกันอยู่ที่ริมถนน เฝ้ามองดูฝูงวัวที่ค่อยๆเดินผ่านเราไป

ในฝูงๆหนึ่งจะมีวัวอยู่เกือบยี่สิบตัว ตัวที่เดินนำหน้าจะเป็นหัวหน้าฝูง ส่วนใหญ่จะมีลักษณะตัวใหญ่ เหนียงที่ใต้คอของมันยาวห้อยระย้าลงมาเป็นแพพริ้วไปตามจังหวะการเดิน โหนกบนหลังคอของมันสูงขึ้นมาดูแล้วแปลกตากว่าตัวอื่นๆ ที่เด่นสะดุดก็คงจะเป็นเขาที่โค้งได้รูปของมันยาวแลดูเป็นเงามันวาวสีน้ำตาลอ่อนๆ มันค่อยๆเดินนำฝูงไปยังคอกอันเป็นที่พักอาศัยของพวกมันยามค่ำคืน ท้ายๆของฝูงจะมีพวกลูกวัวตัวเล็กๆ ซึ่งบางตัวก็ถูกสนตะพายแล้วบางตัวก็ยังไม่ได้สนตะพายเดินเกาะกลุ่มตามแม่ของมันไปใกล้ๆไม่ยอมห่าง และท้ายสุดจะมีชายวัยกลางคนเดินถือไม้ไผ่เรียวยาวซึ่งมีปลายแหลม ไว้คอยเดินไล่วัวที่มักจะแอบแวะกินหญ้าข้างทางหรือบางตัวที่ไม่ยอมเดินไปตามฝูง ซึ่งแรกๆจะส่งเสียงไล่แต่ถ้ายังดื้อไม่ยอมฟังก็คงต้องมีการลงไม้ลงมือกันบ้างเป็นธรรมดา

ผมกับไอเอ๋ชอบเฝ้ามองดูลูกวัวตัวเล็กๆที่เดินตามแม่ของมัน มองดูดวงตาที่ใสและกลมโตของพวกมัน ทำให้เราไม่เข้าใจว่าคนที่ชอบกินเนื้อวัวเขากินกันได้ยังไง ผมดูแล้วมันแลดูน่ารักกว่าที่จะเอามาทำเป็นอาหารซะอีก ฝูงวัวเดินผ่านหน้าเราไปไกล ทิ้งไว้แต่ก้อนอึแฉะๆสีเขียวอมน้ำตาลไหม้ ตัดกับถนนดินลูกรังสีแดงที่คลุ้งกระจายไปด้วยฝุ่นจากการเดินผ่านไปหมาดๆของวัวทั้งฝูง

ผมกับไอเอ๋กลับเข้ามานั่งที่หน้าบ้าน ตาใจพ่อของไอเอ๋เดินออกมาเห็นพวกเราสองคนจึงเรียกทัก
"เฮ้ย เอ็งสองคนไม่ไปดูวัวลานกันเรอะ คืนนี้เขามีแข่งกันน่ะที่ซอยสองน่ะ" ตาใจเอ่ย
เราสองคนทำหน้าดีใจ พร้อมกับตอบตกลงว่าจะไปในทันที

ประมาณสองทุ่มในคืนนี้เอง ผมกับไอเอ๋ปั่นจักรยานไปที่ซอยสอง ซึ่งอยู่ห่างจากซอยของเราไปไม่ไกลนัก สองข้างทางในซอยบ้านเรามีต้นไม้เยอะทำให้ระหว่างทาง อากาศค่อนข้างเย็น เราปั่นไปตามถนนคอนกรีตผ่านหน้าโรงพยาบาลประจำตำบล มีเพียงแสงไฟนีออนส่องสว่างตามทางเป็นระยะ ไม่นานนักก็เห็นแสงไฟสีส้มที่ห้อยระย้าอยู่ตามริมถนนและผู้คนที่เดินกันขวักไขว่ ทำให้เราเร่งปั่นเข้าไปให้เร็วขึ้น

หลอดไฟแสงจันทร์ส่องสว่าง อยู่บนเสาไม้ไผ่ยาวสูงที่ตั้งอยู่กลางลานดินกว้าง แสงของมันส่องสว่างไปทั่วลานดิน ไม้ไผ่ที่ปักเป็นหลักสูงเด่นอยู่นั้นมีเชือกผูกอยู่ที่ใกล้ๆโคนของมันถูกขดกองกันไว้กองใหญ่ ข้างๆลานดินจะมี ร้านไม้ไผ่ซึ่งทำเป็นเพิงหลายๆเพิง มีวัวถูกผูกไว้ข้างในเพิงแต่ละเพิงหลายสิบตัว รอบๆลานนั้นเต็มไปทั้งผู้ใหญ่และเด็กที่เดินไปเดินมา ร้านขนมและร้านก๋วยเตี๋ยวริมทางเปิดไฟต้อนรับแขกผู้มาเยือนยามค่ำคืนตลอดรายทางเสียงทรโข่งจากเครื่องขยายเสียงประกาศดังไปทั่ว ว่าอีกไม่กี่นาทีนับจากนี้จะมีการแข่งขันวัวลานประจำตำบลขึ้น ณ. ลานกว้างแห่งนี้

ผมกับไอเอ๋เดินไปบนคันดิน ตรงนั้นมีคนหลายคนนั่งอยู่ บางคนเตรียมเสื่อมานอนดูอย่างสบายอารมณ์ จากคันดินข้างบนเมื่อมองลงมาจะเห็นกลุ่มผู้ใหญ่หลายคนเดินไปมา บางคนเดินไปยังเพิงเพื่อปลดเอาวัวของตัวเอง จูงมาผูกกับเชือกที่ผูกเอาไว้กับหลัก บางคนเดินไปเดินมาโดยไม่เห็นว่าทำอะไรรอบๆเสาหลักที่ปักไว้วัวประมาณสิบตัวถูกจูงออกมาผูกไว้กับเชือกที่ผูกไว้กับเสาหลักอีกที ดูท่าทางวัวแต่ละตัวเหมือนมันพร้อมที่จะออกวิ่งได้ตลอดเวลา เพราะมันฮึดฮัดตั้งแต่เจ้าของเดินจูงพวกมันออกมาจากเพิง บางตัวพยศจนต้องไล่จับกันก็มีวัวประมาณเกือบสิบตัวที่ถูกจูงออกมาจะถูกผูกเข้ากับเชือกเส้นเดียวกันและโยงไปผูกกับเสาหลัก ตัวที่วิ่งแข่งกันจริงๆจะเป็นคู่นอก ก็คือสองตัวนอกเท่านั้นเอง ส่วนตัวอื่นๆที่เรียงเข้ามาตามแนวเชือกก็จะเหมือนเป็นการวอร์มก่อนแข่งจริง

เมื่อพร้อมแล้วก็มีเสียงประกาศอีกครั้งถึงชื่อวัว,เจ้าของวัวและประวัติพ่อวัวแม่วัวกว่าจะเป็นวัวที่มาแข่งกันไม่รู้ว่าคนพากษ์แกไปรู้ถึงครอบครัวเจ้าวัวพวกนี้แต่ละตัวได้ยังไงเหมือนกัน บางตัวชีวิตก็รันทดกำพร้าพ่อกำพร้าแม่ เป็นวัวที่ขยันอดทน แกก็พูดไปเรื่อย ได้แต่คิดในใจว่าแกช่างเก่งซะเหลือเกิน รู้แม้กระทั่งเรื่องส่วนตัวของวัวพวกนี้

สิ้นเสียงประกาศ ก็มีเสียงนกหวีดเป่าพร้อมให้ปล่อยวัว ฉับพลันนั้นทั้งฝุ่นควันและเสียงเฮ อึกทึกก็ดังขึ้นไปทั่วลานดิน จะสนุกก็ตรงเสียงคนพากษ์ที่ส่งเสียงตะโกนเชียร์ดังลั่น วัวเกือบสิบตัวที่ถูกผูกเชือกต่างก็วิ่งกันอย่างเต็มที่ วนไปรอบๆเสาหลักตามแนวเชือกที่ผูกไว้วนอยู่ประมาณ 3-5 รอบก็จะได้ผู้ชนะ ซึ่งจะมีกรรมการคอยดูอยู่ บางครั้งก็จะมีวัวที่มีแรงมากก็จะลากเอาวัวที่อยู่ใกล้ๆกันไปเลยก็มี ตัวที่อยู่วงในใกล้ๆเสาหลักก็จะวิ่งประคองเชือกไปเรื่อยๆ ผมกับไอเอ๋ไม่รู้จะเชียร์ตัวไหนเพราะไม่ค่อยได้ดูกันสักเท่าไหร่ ได้แต่พากันหัวเราะกับเสียงเชียร์ของคนพากษ์ที่บางครั้งก็ทำเสียงอ่อนเสียงหวาน บางครั้งก็ทำเสียงฮึดฮัดเหมือนตัวเองเข้าไปวิ่งเองซะอย่างนั้นจนเราอดขำกันไม่ได้

เสียงเฮยังคงดังครึกครื้นอยู่ด้านหลังของเรา ที่กำลังปั่นจักรยานออกไป กว่าที่การแข่งวัวลานนี้จะเลิกก็คงกินเวลาดึกมาก เด็กๆอย่างเราดึกได้ไม่เท่าไหร่ก็เริ่มจะง่วงเราจึงพร้อมใจชวนกันกลับบ้านเมื่อเริ่มง่วง จักรยานถูกปั่นออกไปท่ามกลางอากาศที่เริ่มเย็นลง เราปั่นจักรยานคุยกันไปเบาๆว่าคืนนี้เราคงจะนอนฝันดีเพราะแค่นึกถึงเสียงพากษ์เราก็อดขำกันไม่ได้ตลอดทาง...